امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، با انتقاد از طرح رو به گسترش ایجاد «مراکز بازگرداندن» برای پناهجویانی که درخواست آنان رد شده است، نسبت به سازگاری این سیاست با ارزشهای بنیادین اروپا ابراز تردید کرد. او تأکید کرد که این رویکرد نهتنها از نظر اصولی محل پرسش است، بلکه تاکنون کارآمدی آن نیز به اثبات نرسیده است.
مکرون و پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، در تازهترین نشست رهبران اتحادیه اروپا، مخالفت خود را با ایجاد مراکز نگهداری مهاجران در خارج از مرزهای اتحادیه اعلام کردند. این موضعگیری در حالی صورت گرفت که شمار فزایندهای از دولتهای اروپایی از اجرای چنین سیاستی حمایت میکنند.
در نشست روز جمعه، نوزده رهبر کشورهای عضو اتحادیه اروپا بیانیهای مشترک را امضا کردند که در آن بر استفاده کامل از قوانین جدید مهاجرتی اتحادیه تأکید شده است. این قوانین امکان ایجاد مراکز موسوم به «بازگرداندن» را برای نگهداری افرادی که درخواست پناهندگی آنان رد شده، فراهم میکند.
ائتلافی به رهبری دانمارک و ایتالیا که از حامیان سرسخت برونسپاری سیاستهای مهاجرتی به شمار میرود، خواستار تسریع در اجرای راهکارهایی است که بر همکاری با کشورهای خارج از اتحادیه اروپا تکیه دارد. حامیان این طرح معتقدند که چنین اقداماتی میتواند به کنترل مهاجرت غیرقانونی کمک کند.
با این حال، مکرون و سانچز معتقدند که این سیاست با ارزشهای بنیادین اروپا در تضاد است و ممکن است علاوه بر تحمیل هزینههای مالی، روابط اتحادیه اروپا با کشورهای همسایه در افریقا را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
رئیسجمهور فرانسه در پایان نشست گفت که اطمینان ندارد این سیاست بازتابدهنده همان اصولی باشد که اروپا بر پایه آن شکل گرفته است. او همچنین اظهار داشت که تاکنون نمونه موفقی از اجرای چنین طرحی مشاهده نکرده و به همین دلیل نسبت به اثربخشی آن تردید دارد.
مکرون در عین حال تأکید کرد که فرانسه از سیاستهای سختگیرانهتر برای مقابله با مهاجرت غیرقانونی حمایت میکند، اما با انتقال مهاجران به کشورهایی که هیچ ارتباطی با مسیر مهاجرت آنان نداشتهاند، موافق نیست. به گفته او، این موضوع در چارچوب قانون جدید بازگرداندن مهاجران مطرح شده است؛ قانونی که از آن به عنوان یکی از سختگیرانهترین مقررات مهاجرتی اروپا یاد میشود.
او افزود که در عمل، این طرح به معنای انتقال افرادی است که نمیخواهند یا نمیتوانند به کشور مبدأ خود بازگردند و سپس اسکان آنان در کشورهای ثالثی است که در برابر دریافت کمک مالی، پذیرش این افراد را میپذیرند.
رئیسجمهور فرانسه همچنین نسبت به استفاده از اصطلاح «راهحلهای نوآورانه» برای توصیف این سیاست انتقاد کرد و گفت که در حوزه ارزشها و حقوق بشر باید با احتیاط بیشتری از چنین تعابیری استفاده شود.
از سوی دیگر، پدرو سانچز نیز این مراکز را راهکاری «غیرمؤثر» و «بیفایده» برای مقابله با مهاجرت غیرقانونی توصیف کرد. او گفت که اجرای این طرح در عمل به هدر رفتن منابع مالی منجر خواهد شد؛ منابعی که به گفته وی، اروپا با محدودیت آن روبهرو است.
سانچز همچنین هشدار داد که این سیاست پیام نامناسبی به کشورهای مبدأ و ترانزیت مهاجران ارسال میکند؛ کشورهایی که به باور او، اتحادیه اروپا باید همکاری و هماهنگی خود را با آنان افزایش دهد.
مکرون نیز ضمن تأیید این نگرانیها اعلام کرد که فرانسه از اختصاص بودجه اتحادیه اروپا برای ساخت چنین مراکزی حمایت نخواهد کرد. او تأکید کرد که این طرحها نه از نظر عملی کارآمد هستند و نه با اصول و ارزشهای مورد تأکید اتحادیه اروپا همخوانی دارند.
رئیسجمهور فرانسه در پایان گفت که اروپا برای حفظ اعتبار خود در افریقا باید در نحوه هزینهکرد منابع مالی خود دقت کند و نمیتواند از یک سو بر توسعه و همکاری تأکید داشته باشد و از سوی دیگر، بودجههای خود را صرف ایجاد مراکز بازگرداندن مهاجران در همان کشورها کند.
نویسنده:سلیمه آریایی
