ادعای ایران درباره اسارت سه خلبان در قطر؛ درخواست تهران از صلیب سرخ برای روشن شدن وضعیت آنان.
فرمانده کمیته جستوجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است که سه خلبان ایرانی که پس از یک ماموریت رزمی در قطر مفقود شده بودند، زنده هستند و به گفته او، توسط نیروهای قطری به اسارت گرفته شدهاند. او از کمیته بینالمللی صلیب سرخ خواسته است برای روشن شدن وضعیت این سه خلبان و پیگیری حقوق آنان اقدام کند.
سرتیپ محمد باقرزاده در نامهای به مریانا اسپولیاریک، رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ، نوشته است که دو فروند جنگنده سوخو ۲۴ در تاریخ ۱۱ حوت ۱۴۰۴ برای انجام یک ماموریت رزمی به سوی پایگاه نظامی آمریکا در قطر پرواز کردند. این نامه در رسانههای ایران منتشر شده است.
به نوشته باقرزاده، این دو جنگنده هنگام بازگشت و پس از اصابت پدافند هوایی هدف قرار گرفتند و خلبانان ناچار به خروج اضطراری از هواپیما شدند. از مجموع چهار خلبان، مجید کاظمی جان باخت و پیکر او پس از شناسایی به ایران منتقل شد و روز جمعه ۹ اسد در شیراز تشییع و به خاک سپرده شد.
باقرزاده گفته است سه خلبان دیگر این حادثه، جواد صالحی، عبدالمجید دشتیان و عمران بهروشیان، پس از خروج اضطراری از هواپیما زنده به دست نیروهای قطری افتاده و به اسارت گرفته شدهاند. او از صلیب سرخ خواسته است برای بررسی وضعیت این افراد و دسترسی به آنان اقدام کند.
این ادعا در حالی مطرح میشود که مقامها و رسانههای ایران پیش از این از تلاش برای مشخص شدن سرنوشت این سه خلبان سخن گفته بودند و اطلاعات رسمی روشنی درباره وضعیت آنان منتشر نشده بود. ادعای جدید باقرزاده، روایت تازهای درباره سرنوشت سه خلبان مفقود ارائه میکند. (صدای آمریکا)
فرمانده کمیته جستوجوی مفقودین با اشاره به گذشت حدود شش ماه از این حادثه، دولت قطر را متهم کرده است که برخلاف مقررات بینالمللی و مفاد کنوانسیونهای ژنو، اجازه دیدار و تماس این سه خلبان با خانوادههایشان و مسئولان پیگیر پرونده را نداده است. این ادعا تاکنون از سوی دولت قطر یا کمیته بینالمللی صلیب سرخ بهطور مستقل تایید نشده است.
باقرزاده همچنین با استناد به مقررات مربوط به اسیران جنگی، از کمیته بینالمللی صلیب سرخ خواسته است وضعیت این سه خلبان را بررسی کند، درباره سلامت آنان اطلاعات ارائه دهد و زمینه ارتباط آنان با خانوادههایشان را فراهم کند.
ارتش ایران پیشتر گفته بود این جنگندهها از پایگاه هوایی شیراز برای انجام ماموریت عملیاتی اعزام شده بودند و مدعی شده بود که حمله آنان خسارات سنگینی به پایگاه هوایی العدید آمریکا در قطر وارد کرده است. بر اساس روایت مقامهای ایرانی، جنگندهها هنگام بازگشت هدف پدافند هوایی قرار گرفتند.
با آغاز جنگ در ۹ حوت ۱۴۰۴، همزمان با حملات اسرائیل و آمریکا به ایران، جمهوری اسلامی ایران نیز حملات متقابلی را علیه مواضع و منافع آمریکا در منطقه آغاز کرد. پایگاه هوایی العدید در قطر از جمله اهداف حملات ایران بود؛ تهران میگوید بخشی از عملیات نظامی آمریکا علیه ایران از این پایگاه انجام میشد.
ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه نیز پایگاه العدید را هدف حملات موشکی قرار داده بود. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفته بود تهران پیش از آغاز جنگ به کشورهای منطقه اطلاع داده بود که در صورت استفاده آمریکا از حریم هوایی یا پایگاههای نظامی آنها برای حمله به ایران، این مراکز نیز ممکن است هدف حملات متقابل قرار گیرند.
قطر پیش از حملات ایران در جنگ ۱۲ روزه، از نزدیکترین کشورهای منطقه به جمهوری اسلامی ایران و یکی از میانجیگران اصلی میان تهران و واشنگتن محسوب میشد. با این حال، پس از حملات ایران، روابط دو کشور با تنش بیشتری روبهرو شد و مقامهای قطری مواضعی انتقادیتر از گذشته در قبال جمهوری اسلامی ایران اتخاذ کردند.
محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، در جریان جنگ ۴۰ روزه حملات ایران را «خیانت» به کشورش خوانده بود. با وجود این، قطر در ادامه برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا تلاش کرد و در کنار پاکستان در روند میانجیگری میان دو طرف نقش داشت.
در همین چارچوب، قطر میزبان محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران و از مذاکرهکنندگان ارشد تهران با آمریکا نیز بود. اکنون ادعای اسارت سه خلبان ایرانی در قطر، در صورت تایید مستقل، میتواند ابعاد تازهای به پرونده روابط تهران و دوحه و همچنین موضوع سرنوشت این سه خلبان اضافه کند.
تا زمان انتشار این گزارش، اطلاعات مستقلی که اسارت سه خلبان ایرانی در قطر را تایید کند منتشر نشده است. همچنین درباره محل نگهداری آنان و وضعیت جسمیشان اطلاعات مستقلی در دست نیست و درخواست ایران از صلیب سرخ برای بررسی این موضوع همچنان در مرکز توجه قرار دارد.
نویسنده:سلیمه آریایی
