روزنامه اکسپرس تریبون پاکستان در گزارشی اعلام کرده است که اتحادیه اروپا همزمان با آغاز گفتوگوها با طالبان درباره بازگرداندن بیش از ۲۷ هزار مهاجر افغان فاقد مدارک قانونی، با برخی جریانهای سیاسی مخالف طالبان، از جمله احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی، نیز وارد گفتوگو شده است.
این روزنامه روز جمعه، ۲۹ خرداد، نوشت که اتحادیه اروپا در چارچوب برنامه بررسی روند بازگشت مهاجران افغانستان، در حال تعامل با دو کمیته جداگانه مرتبط با افغانستان است. به نوشته اکسپرس تریبون، یکی از این کمیتهها از سوی طالبان تشکیل شده و کمیته دیگر شامل شماری از چهرههای سیاسی مخالف این گروه، از جمله احمد مسعود، است.
بر اساس این گزارش، برخی محافل دیپلماتیک این رویکرد اتحادیه اروپا را نشانهای از تمایل این نهاد برای حفظ ارتباط با طیفهای مختلف سیاسی افغانستان و بررسی گزینههای گوناگون در تعامل با این کشور ارزیابی کردهاند. به باور این منابع، چنین اقدامی میتواند پیام سیاسی مهمی برای طالبان داشته باشد.
اکسپرس تریبون همچنین گزارش داده است که طالبان یک کمیته هفتنفره را برای گفتوگو با اتحادیه اروپا درباره روند بازگشت مهاجران تشکیل دادهاند. این کمیته قرار است درباره سازوکارهای پذیرش مهاجران بازگرداندهشده، روند شناسایی هویت و دیگر مسائل فنی مرتبط با بازگشت آنان رایزنی کند.
به نوشته این روزنامه، مقامهای طالبان پس از آگاهی از دعوت احمد مسعود به نشستهای مرتبط با این موضوع، واکنش منفی نشان دادهاند. اکسپرس تریبون به نقل از یک مقام ارشد طالبان نوشته است که تماسهای دیپلماتیک در سفارت افغانستان در آلمان، دعوت احمد مسعود را تأیید کردهاند؛ موضوعی که از دید طالبان خارج از چارچوب تعاملات رسمی با اروپا تلقی میشود.
این روزنامه به نقل از برخی تحلیلگران افزوده است که دعوت همزمان از طالبان و مخالفان سیاسی این گروه میتواند موقعیت اتحادیه اروپا را در گفتوگوهای مربوط به مهاجران تقویت کند. به باور آنان، این اقدام نشان میدهد که اروپا تعاملات خود را تنها به طالبان محدود نکرده و همچنان ارتباط با دیگر جریانهای سیاسی افغانستان را نیز مدنظر دارد.
احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی و فرزند احمدشاه مسعود، از چهرههای شناختهشده مخالف طالبان به شمار میرود. پس از بازگشت طالبان به قدرت، جبهه مقاومت ملی به رهبری او در برخی مناطق افغانستان فعالیت نظامی خود را آغاز کرد. در سالهای گذشته نیز درگیریهایی میان نیروهای طالبان و اعضای این جبهه در بخشهایی از کشور گزارش شده است.
در کنار جبهه مقاومت ملی، گروههای دیگری از جمله جبهه آزادی افغانستان، جبهه استقلال افغانستان و نهضت آزادی افغانستان نیز از مخالفان طالبان محسوب میشوند. هرچند دامنه فعالیت این گروهها محدود ارزیابی میشود، اما حضور و فعالیت آنان همچنان یکی از موضوعات مورد توجه تحولات سیاسی افغانستان است.
بر اساس این گزارش، جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود و جبهه آزادی افغانستان به رهبری جنرال یاسین ضیا، رئیس پیشین ستاد ارتش ملی افغانستان، در سالهای اخیر نشستهایی را در کشورهای اروپایی برگزار کردهاند. این نشستها با هدف جلب حمایت سیاسی و ایجاد هماهنگی میان مخالفان طالبان انجام شده است.
اکسپرس تریبون همچنین نوشته است که برخی کشورهای اروپایی به دلیل مواضع اعلامشده این گروهها در زمینه دموکراسی، حقوق بشر، حقوق زنان و تشکیل نظامی فراگیر، به فعالیتهای آنان توجه نشان دادهاند.
همزمان با انتشار خبر دعوت طالبان به بروکسل، شماری از نهادهای حقوق بشری و شهروندان افغانستان مقیم اروپا نسبت به این موضوع واکنش نشان دادهاند. در روزهای اخیر نیز در چند کشور اروپایی تجمعها و اعتراضاتی در مخالفت با طالبان برگزار شده است. شرکتکنندگان در این تجمعها نگرانیهای خود را درباره وضعیت حقوق بشر و حقوق زنان در افغانستان مطرح کردهاند.
نویسنده:سلیمه آریایی
