احمد ضیا سراج، رئیس پیشین امنیت ملی در نظام جمهوری، در مقالهای گفته است که نشانههای پایان دومین دوره حاکمیت طالبان با افزایش فعالیت گروههای مخالف، مشکلات اقتصادی، بیکاری و فشارهای امنیتی منطقهای، بهتدریج آشکارتر میشوند.
سراج در مقاله خود درباره پنجمین سال حاکمیت طالبان نوشته است که حمله اخیر جبهه آزادی افغانستان در بدخشان، که پس از تصرف موقت ولسوالی یفتل توسط یک گروه جدید و محلی به نام «سپاهیان میهن» در ۱۷ جولای ۲۰۲۶ انجام شد و به تصرف بخشهایی از ولسوالی زیباک بدخشان انجامید، نشان میدهد که تصور قدرت شکستناپذیر طالبان بیشتر شبیه یک افسانه است تا واقعیت.
به باور او، ادامه شرایط دشوار اقتصادی ممکن است برخی افراد را به سازماندهی اقدامات خودسرانه علیه طالبان یا مقاومت مسلحانه تشویق کند.
سراج میگوید مردم در برابر اعتراض به رژیمی سختگیر که به حاکمیت قانون متعهد نیست و به نیروهایش اجازه داده میشود خارج از چارچوب قانون دست به کشتار بزنند، بهطور طبیعی از ترس و احتیاط رفتار میکنند.
اما به گفته نویسنده مقاله، اگر مردم به این نتیجه برسند که فقر سرانجام زندگی آنان را از بین خواهد برد، بسیاری از ترسها هنگام اقدام برای تغییر وضعیت خود از میان خواهد رفت.
او میافزاید که افزایش فعالیت گروههای مخالف، فشار قابلتوجهی بر طالبان برای نگهداری و استفاده از سلاحهای سنگین و تجهیزات نظامی وارد خواهد کرد.
بسیاری از هلیکوپترها و هواپیماهای ترانسپورتی باقیمانده از حکومت پیشین افغانستان برای بازگشت به وضعیت عملیاتی کامل، به تعمیرات اساسی نیاز دارند. کمبود بودجه در بخشهای مهم سبب شده است که بخش بزرگی از این تجهیزات از کار بیفتد و نگهداری آنها روزبهروز دشوارتر شود.
همچنین، بسیاری از سلاحهای سبک باقیمانده از حکومت پیشین یا از انبارهای نظامی به سرقت رفته، یا در بازار سیاه فروخته شده و یا از افغانستان قاچاق شدهاند.
سراج نوشته است که طالبان با این تصور اشتباه کرده بودند که پس از امضای توافقنامه با روسیه در ماه می ۲۰۲۶، برای تعمیر تجهیزات سنگین و بازسازی هواپیماهای قدیمی کمکهای رایگان دریافت خواهند کرد؛ اما خیلی زود برایشان روشن شد که باید هزینههای سنگین این تعمیرات را خودشان تأمین کنند.
بر اساس چند گزارش معتبر، ممکن است شمار محدودی از هلیکوپترها و هواپیماهای ترانسپورتی طالبان در سال آینده به دلیل کمبود منابع مالی و ظرفیت نگهداری، از فعالیت باز بمانند.
نویسنده:سعید سمیر
