گزارشها نشان میدهد که طالبان از برخی کودکان، بهویژه فرزندان نیروهای کشتهشده خود، در فعالیتهای تبلیغاتی و برنامههای عمومی این گروه استفاده میکنند. منتقدان میگویند هدف از این اقدامات، ترویج دیدگاههای طالبان و تقویت وفاداری به ساختار و ایدئولوژی این گروه است.
در یکی از نمونههای منتشرشده، پسر ۱۰ ساله یکی از نیروهای کشتهشده طالبان در برابر جمعی از اعضا و هواداران این گروه سخنرانی کرده و از چگونگی کشته شدن پدرش در یک حمله انتحاری سخن گفته است. این ویدیو در شبکههای اجتماعی بازتاب گستردهای داشته است.
بر اساس گزارشها، استفاده از فرزندان نیروهای کشتهشده در برنامههای عمومی طالبان به این مورد محدود نمیشود. منتقدان میگویند این گروه در سالهای اخیر از کودکان حاضر در پرورشگاهها و مدارس دینی نیز برای اجرای برنامههای تبلیغاتی و ترویج دیدگاههای خود استفاده کرده است.
به گفته منابع مختلف، شماری از فرزندان اعضای کشتهشده طالبان در مدارس دینی و مراکز نگهداری تحت کنترل این گروه آموزش میبینند. گزارشها حاکی است که در برخی از این مراکز، به کودکان مهارتهای سخنرانی و حضور در مراسم عمومی آموزش داده میشود و سپس از آنان در برنامههای رسمی استفاده میشود.
ویدیوها و تصاویر منتشرشده در سالهای اخیر نیز نشان میدهد که گروهی از کودکان در برخی مراسم رسمی طالبان حضور یافته و سرودها و اشعاری را اجرا کردهاند که در آن از جنگجویان کشتهشده و ساختار حاکم مورد حمایت این گروه ستایش شده است.
در همین حال، منتقدان نسبت به محتوای آموزشی مدارس دینی و پرورشگاههای تحت کنترل طالبان ابراز نگرانی کردهاند. آنان میگویند دسترسی نهادهای مستقل و رسانهها به این مراکز محدود است و اطلاعات دقیقی درباره برنامههای آموزشی و محتوای درسی آنها در دسترس نیست.
طالبان در ماههای گذشته اعلام کردهاند که فعالیت پرورشگاههای خصوصی در افغانستان متوقف شده و کودکان این مراکز به پرورشگاههای دولتی منتقل خواهند شد. وزارت کار و امور اجتماعی طالبان هدف از این اقدام را ارائه خدمات بهتر و ایجاد شرایط مناسب آموزشی عنوان کرده است.
این وزارتخانه همچنین از برنامههایی برای گسترش مراکز نگهداری کودکان در ولایتهای مختلف خبر داده و گفته است که برای پسران و دختران مراکز جداگانه ایجاد خواهد شد.
در مقابل، شماری از کارشناسان و فعالان حقوق کودک هشدار میدهند که تمرکز گسترده بر مدارس دینی و مراکز نگهداری تحت کنترل طالبان میتواند زمینه تأثیرگذاری بیشتر دیدگاههای ایدئولوژیک این گروه بر نسل جدید را فراهم کند.
منتقدان بر این باورند که استفاده از کودکان در فعالیتهای تبلیغاتی و محدود بودن نظارت مستقل بر این مراکز، نگرانیها درباره آینده آموزشی و فکری بخشی از کودکان افغانستان را افزایش داده است.
نویسنده:سلیمه آریایی
