انعامالله سمنگانی، رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان در قندهار، با بیان دیدگاهی درباره مفهوم «ملی» در افغانستان، گفته است که در وضعیت کنونی این کشور، چیزی به نام «ملی» وجود ندارد.
سمنگانی گفته است که وزارت دفاع، رادیو، اردو و پولیس و همچنین زبانهای پشتو و دری را نمیتوان «ملی» دانست. او در توضیح این دیدگاه افزوده است که پشتو و دری، دو زبان همسان کشور هستند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشتر لطفالله حکیمی، سرمفتش وزارت دفاع طالبان، در گفتوگویی با تلویزیون شمشاد، دیدگاه متفاوتی درباره جایگاه پشتو و دری مطرح کرده بود.
حکیمی در آن مصاحبه گفته بود که اگرچه پشتو و دری زبانهای رسمی افغانستان هستند، اما تنها پشتو را میتوان زبان ملی این کشور دانست. او افزوده بود که برداشت رایج مبنی بر ملی بودن هر دو زبان، درست نیست.
این موضعگیریهای متفاوت در میان مقامهای طالبان درباره جایگاه پشتو و دری، در حالی مطرح میشود که در پیام منسوب به هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، که در سال ۱۴۰۳ منتشر شد، بر برخورد با تبعیض زبانی تأکید شده است.
در آن پیام گفته شده بود که اگر فردی میان زبان فارسی و پشتو تبعیض قائل شود، به دادگاه معرفی و مجازات خواهد شد؛ موضعی که بر برابری این دو زبان تأکید دارد.
از سوی دیگر، طالبان طی سه سال گذشته نام و نوشتههای فارسی روی تابلوهای شماری از ادارات دولتی را به پشتو تغییر دادهاند. این اقدام با واکنش شماری از فعالان فرهنگی روبهرو شده است.
منتقدان این تغییرات، طالبان را به اعمال تبعیض علیه زبان فارسی متهم کردهاند؛ در حالی که مقامهای طالبان در اظهارات مختلف، دیدگاههای متفاوتی درباره جایگاه و عنوان «ملی» برای زبانهای پشتو و دری مطرح کردهاند.
نویسنده:سلیمه آریایی
