جمعهخان فاتح، فرمانده طالبان که پس از میانجیگری قاری فصیحالدین فطرت به کابل منتقل شد، در گفتوگو با بیبیسی دلیل استعفای خود از سمت معاون والی زابل را ناآشنایی با زبان پشتو و ناآشنایی مردم آن ولایت با زبان فارسی عنوان کرده است.
او گفته است که مردم زابل به زبان فارسی آشنایی نداشتند و خودش نیز به زبان پشتو مسلط نبود. به گفته او، همین موضوع باعث شد ادامه مأموریتش در زابل امکانپذیر نباشد و در نهایت از سمت خود کنارهگیری کند.
این در حالی است که برخی منابع آگاه در بدخشان روایت دیگری از این استعفا ارائه کردهاند. به گفته این منابع، اختلاف جمعهخان فاتح با رهبری طالبان بر سر مدیریت معادن طلا و همچنین اعتراض او به آنچه رفتارهای قومگرایانه مقامهای طالبان در بدخشان خوانده شده، از عوامل اصلی کنارهگیری او بوده است.
اختلافات میان جمعهخان فاتح و طالبان حدود یک ماه ادامه داشت. در این مدت گزارشهایی درباره احتمال وقوع درگیری میان نیروهای وابسته به او و اعضای طالبان در بدخشان منتشر شد، اما در نهایت با میانجیگری قاری فصیحالدین فطرت، او به کابل رفت و به این تنشها پایان داده شد.
جمعهخان فاتح پس از انتقال به کابل، هرگونه اختلاف با رهبری طالبان را رد کرد و گفت آماده است بر اساس تصمیم و نیاز رهبری این گروه به انجام وظیفه ادامه دهد. او همچنین اظهار داشت که برای استقرار حکومت طالبان قربانی داده و همچنان آماده فداکاری است.
همزمان با بالا گرفتن اختلافات، شماری از فعالان سیاسی و مدنی تاجیکتبار از مواضع جمعهخان فاتح حمایت کردند و از او خواستند در برابر طالبان عقبنشینی نکند. آنان معتقد بودند که مصالحه با رهبری طالبان به سود او نخواهد بود و نسبت به آینده این فرمانده هشدار داده بودند.
در مقابل، گروهی دیگر از فعالان تاجیکتبار با حمایت از جمعهخان فاتح مخالفت کردند. آنان با اشاره به پیشینه او، تأکید داشتند که نباید از فرماندهان طالبان انتظار ایستادگی در برابر ساختار این گروه را داشت و نسبت به حمایت از او انتقاد کردند.
اظهارات تازه جمعهخان فاتح درباره نقش زبان فارسی و پشتو در ادامه مأموریتش، بار دیگر بحث تبعیض زبانی و قومی در ساختار طالبان را در شبکههای اجتماعی و میان کاربران مطرح کرده است.
برخی کاربران تاجیکتبار این پرسش را مطرح کردهاند که اگر یک مقام فارسیزبان به دلیل ناآشنایی با زبان پشتو نمیتواند در زابل بهعنوان معاون والی فعالیت کند، چگونه برخی مقامهای پشتوزبان که با زبان فارسی آشنایی ندارند، در ولایتهای فارسیزبان از جمله بدخشان در سمت والی یا مقامهای ارشد ایفای وظیفه میکنند.
در سالهای گذشته نیز شماری از اعضا و مقامهای طالبان در بدخشان بارها از آنچه تبعیض قومی در تعیین مقامهای محلی خواندهاند، انتقاد کرده و خواستار تغییر برخی مسئولان شدهاند. با این حال، رهبری طالبان تاکنون واکنشی رسمی به این درخواستها نشان نداده است.
نویسنده:سلیمه آریایی
