امروز هشتم جوزا که برابر با ۲۹ می «روز جهانی زبان پشتو»است، در افغانستان، پشتونخوا و کشورهای مختلف جهان از این روز گرامی داشت میشود. این روز به منظور ارجگذاری به اهمیت زبان پشتو، پیشینه تاریخی و هویت فرهنگی آن برگزار میشود و هر ساله از سوی پشتونها و دوستداران این زبان مورد توجه ویژه قرار میگیرد.
بر اساس پژوهشهای بینالمللی زبانشناسی، پشتو یکی از زبانهای زنده جهان است که شمار گویندگان آن به میلیونها نفر میرسد. طبق اطلاعات منبع معتبر جهانی زبانها، یعنی اینتالوگ، زبان پشتو در ردیف زبانهای بزرگ و پایدار جهان قرار دارد و در حال حاضر بیش از ۷۰ میلیون نفر به آن سخن میگویند.
زبان پشتو که یکی از زبانهای رسمی و ملی افغانستان به شمار میرود، در عرصه فناوری نیز به تدریج جایگاه خود را گسترش داده است. این زبان در دهههای گذشته وارد فضای رایانهای شد و سپس به بخشی از خدمات مشهور اینترنتی جهان تبدیل گردید که در نتیجه، حضور دیجیتالی آن بیش از پیش تقویت شد.
نویسندگان و فعالان فرهنگی باور دارند که پشتو تنها وسیله ارتباطی نیست، بلکه نماینده تاریخ، فرهنگ، هویت ملی و ارزشهای اجتماعی نیز میباشد. آنان تأکید میکنند که با توجه به تغییرات سریع جهان معاصر، زبان پشتو باید در بخشهای علمی، ادبی و فناوری بیشتر غنا یافته و تقویت شود.
زبانشناسان میگویند اگر یک زبان توسط گویندگان خودش حفظ نشود، انتظار پیشرفت آن از سوی دیگران بیفایده خواهد بود. به همین دلیل از مردم خواسته میشود که در نوشتههای روزمره، آموزش، رسانهها و حتی در نامگذاری کودکان، به زبان پشتو اولویت بدهند.
در حال حاضر، زبان پشتو در صدها وبسایت، رادیو، شبکه تلویزیونی و رسانه اجتماعی فعال است. افزون بر این، در سالهای اخیر شمار زیادی کتاب به زبان پشتو نوشته یا به این زبان ترجمه شده است، اما برای گسترش بیشتر این زبان، هنوز هم نیاز به تقویت نهادهای فرهنگی و علمی به شدت احساس میشود.
نویسنده:سعید سمیر
