سه روز پس از سقوط چندساعته ولسوالی یفتل به دست جبهه سپاهی میهن، یک اندیشکده استرالیایی گزارشی درباره «رقابت گسترده بر سر کنترل بدخشان» منتشر کرد. اندیشکده لُوی استرالیا در گزارشی که روز دوشنبه، بیستونهم سرطان نشر شد، نوشت که بدخشان به آزمونی مهم برای تحکیم قدرت طالبان تبدیل شده است.
لین اودانل، روزنامهنگار و تحلیلگر این اندیشکده، در این گزارش نوشته است که طالبان پس از بازگشت دوباره به قدرت در افغانستان، اکنون با مرحله پیچیدهتری روبهرو هستند؛ مرحلهای که در آن تلاش دارند کنترل منابع درآمدی و مراکز نفوذ محلی را در سراسر کشور تقویت کنند.
به باور اودانل، اهمیت بدخشان تنها به موقعیت جغرافیایی این ولایت محدود نمیشود، بلکه وجود ذخایر ارزشمند طلا، سنگهای قیمتی و سرب، در کنار هممرزی با چین، پاکستان و تاجیکستان، این منطقه را به یکی از مهمترین حوزههای رقابت تبدیل کرده است.
در این گزارش آمده است که اختلاف میان جمعهخان فاتح و حاجی بشیر نورزی، تنها مربوط به مدیریت معادن نیست، بلکه بخشی از تلاش رهبری طالبان برای افزایش کنترل مستقیم بر ولایتهای دور از مرکز و کاهش نفوذ چهرههای محلی عنوان شده است.
اندیشکده لُوی همچنین نوشته است که پس از ممنوعیت کشت خشخاش و کاهش درآمدهای مرتبط با تولید و قاچاق تریاک، اهمیت منابع معدنی برای طالبان افزایش یافته است. بر اساس این تحلیل، معادن بدخشان به یکی از منابع مهم اقتصادی تبدیل شده و همین موضوع رقابت بر سر مدیریت و بهرهبرداری از این منابع را تشدید کرده است.
در گزارش آمده است که رویارویی میان جمعهخان فاتح، از فرماندهان بانفوذ طالبان در بدخشان، و حاجی بشیر نورزی، از چهرههای نزدیک به هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، نشانهای از تلاش رهبری این گروه برای مهار مراکز قدرت محلی در ولایتها دانسته شده است.
اندیشکده لُوی افزوده است که بازداشت جمعهخان فاتح و آزادی او پس از اعلام وفاداری به رهبری طالبان نشان میدهد که مقامهای مرکزی این گروه تلاش دارند اختلافهای داخلی را از راه مدیریت سیاسی و بدون درگیری گسترده نظامی حل کنند.
این تحلیل در حالی منتشر شده است که مقامهای ارشد طالبان، از جمله محمدیعقوب مجاهد، وزیر دفاع، و فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، در ماههای اخیر چندین بار به بدخشان سفر کردهاند. این سفرها همزمان با افزایش تنشهای امنیتی، شکلگیری گروههای مسلح مخالف طالبان و اختلافها بر سر مدیریت معادن و کنترل این ولایت انجام شده است.
نویسنده:سلیمه آریایی
