همزمان با گزارشها درباره افزایش اختلافات داخلی طالبان، منابع محلی در ولایت بدخشان از افزایش تحرکات نظامی جمعهخان فاتح، از فرماندهان بانفوذ این گروه، خبر میدهند.
دستکم چهار منبع آگاه روز جمعه، پنجم سرطان، به رسانهها گفتهاند که جمعهخان فاتح پس از تنشهای اخیر بر سر خلع سلاح محافظان معادن، حضور میدانی خود را در منطقه درواز گسترش داده و نیروهای تحت فرمانش را در حالت آمادهباش قرار داده است.
به گفته منابع، این تحرکات پس از آن شدت گرفت که نیروهای اعزامی وزارت دفاع طالبان، که حدود یک ماه پیش با هدف اجرای کارزار تخریب کشت خشخاش به بدخشان اعزام شده بودند، برای خلع سلاح محافظان معادن و سپس حرکت به سوی ولسوالیهای درواز اقدام کردند. منابع میگویند این اقدام به تشدید اختلاف میان فرماندهان محلی و رهبری طالبان انجامیده است.
منابع همچنین گفتهاند که جمعهخان فاتح پس از بازگشت به زادگاهش، حضور خود را در ولسوالی نسی افزایش داده و در روزهای اخیر با بزرگان قومی، فرماندهان محلی و شماری از باشندگان منطقه دیدار کرده است. به گفته این منابع، این دیدارها در راستای حفظ انسجام نیروهای وفادار به او و تقویت جایگاهش در بدخشان انجام شده است.
منابع نزدیک به جمعهخان فاتح مدعیاند که در هفتههای اخیر برخی افراد نزدیک به رهبری طالبان تلاش کردهاند او را دوباره به ساختار این گروه بازگردانند، اما این پیشنهادها از سوی وی پذیرفته نشده است.
دو منبعی که به گفته خود بهتازگی با جمعهخان فاتح دیدار کردهاند، گفتهاند که او در پاسخ به این پیشنهادها اظهار داشته است: «من در خانه خود هستم، وظیفه نمیخواهم، همینجا میباشم. اولین فیر را هم من نمیکنم.»
به گفته این منابع، اگرچه جمعهخان فاتح آغاز درگیری را در دستور کار خود قرار نداده، اما نیروهایش را از نظر تسلیحاتی، تدارکاتی و عملیاتی در وضعیت آمادگی کامل نگه داشته است. منابع همچنین مدعیاند که او جغرافیای کوهستانی بدخشان را مانعی جدی برای هرگونه عملیات گسترده طالبان علیه نیروهایش میداند.
جمعهخان فاتح که در میان هوادارانش با لقب «فاتح دروازها» شناخته میشود، پیش از این معاون والی طالبان در زابل بود. به گفته منابع، او پس از بالا گرفتن اختلافها با رهبری طالبان، بهویژه بر سر مدیریت معادن طلا و نحوه اداره منابع محلی در بدخشان، از سمت خود برکنار شد.
منابع آگاه همچنین میگویند برکناری او بدون سپردن مسئولیت جدید، شکاف میان بخشی از فرماندهان غیرپشتون طالبان و هسته مرکزی قدرت در قندهار را عمیقتر کرده است. به باور این منابع، بازگشت جمعهخان فاتح به بدخشان و سازماندهی دوباره نیروهایش، میتواند بر معادلات امنیتی شمالشرق افغانستان تأثیر بگذارد.
در هفتههای اخیر نیز گزارشهایی درباره افزایش نارضایتی شماری از فرماندهان غیرپشتون طالبان نسبت به تمرکز قدرت، شیوه تصمیمگیری و نحوه توزیع منابع و مناصب در رهبری این گروه منتشر شده است. برخی ناظران همزمانی این گزارشها با تحرکات اخیر جمعهخان فاتح را نشانهای از عمیقتر شدن اختلافات داخلی طالبان ارزیابی میکنند.
طالبان تاکنون درباره این گزارشها، از جمله ادعاهای مربوط به افزایش تحرکات نظامی جمعهخان فاتح، رد پیشنهاد بازگشت او به ساختار این گروه و وضعیت نیروهایش در بدخشان، واکنش رسمی نشان ندادهاند.
نویسنده:سلیمه آریایی
