از زمانی که طالبان بار دیگر به قدرت رسیدهاند، روند استخراج معادن در مناطق مختلف افغانستان، بهویژه در پنجشیر، گسترش یافته است. با این حال، کارشناسان و معدنکاران میگویند که به ایمنی کارگران توجه کافی نمیشود و بسیاری از کارگران بدون تجهیزات استاندارد حفاظتی در شرایط خطرناک مشغول به کار هستند.
کارگران معادن پنجشیر میگویند که به دلیل پایین بودن دستمزد، توانایی خرید تجهیزات ایمنی برای خود را ندارند و شرکتها نیز تنها یک کلاه ایمنی در اختیار آنان قرار میدهند. به گفته آنان، نبود تجهیزات حفاظتی باعث شده است که هر سال شمار زیادی از کارگران در حوادث معدنی جان خود را از دست بدهند.
از سوی دیگر، مسئولان طالبان در پنجشیر ادعا میکنند که با گسترش استخراج معادن، بهطور مستقیم و غیرمستقیم برای حدود ۱۵ هزار نفر زمینه اشتغال فراهم شده است. دفتر رسانهای طالبان اعلام کرده است که نزدیک به هزار جوان پنجشیری در خرید و فروش زمرد و دیگر سنگهای قیمتی فعالیت دارند و از طریق مزایدهها درآمد کسب میکنند.
بر اساس اطلاعات طالبان، تاکنون ۱۶ نوع معدن در پنجشیر مورد بررسی و سروی قرار گرفته و استخراج زمرد، بریل و دیگر مواد معدنی و سنگهای قیمتی در جریان است. در این اطلاعیه آمده است که ۴۰ درصد کارگران این معادن ماهانه بین ۶ هزار تا ۱۰ هزار افغانی درآمد دارند.
با وجود این، طالبان به استخراج غیراستاندارد معادن متهم هستند؛ اقدامی که علاوه بر هدررفت منابع معدنی، به محیط زیست نیز آسیب وارد میکند. در ولایتهای بدخشان و تخار، باشندگان محلی چندین بار در اعتراض به کمبود آب، آسیبهای زیستمحیطی و بهرهمند نشدن مردم منطقه از درآمدهای معادن دست به اعتراض زدهاند و در برخی موارد این اعتراضها به درگیری با طالبان نیز انجامیده است.
کارشناسان تأکید میکنند که بر اساس معیارهای بینالمللی، استخراج معادن باید با مشورت مردم محل، بر پایه ارزیابیهای کارشناسان محیط زیست و با رعایت اصول شفافیت و عدالت انجام شود تا هم از منابع طبیعی حفاظت شود و هم منافع ساکنان محلی تأمین و حفظ گردد.
نویسنده:سعید سمیر
