کتاب «فرار از کابل» نوشته کارن بارتلت، نویسنده بریتانیایی، موفق به کسب جایزه معتبر سیاسی اورول ۲۰۲۶ شد. این اثر روایت مستندی از فرار نزدیک به ۲۰۰ قاضی زن افغانستان و اعضای خانوادههای آنان پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۱۴۰۰ ارائه میکند.
بنیاد اورول همزمان با اعلام برندگان این دوره، در بیانیهای نوشت که زنان افغان طی دو دهه گذشته با حضور در دستگاه قضایی، نقش مهمی در مبارزه با فساد و رسیدگی به پروندههای خشونت علیه زنان و کودکان ایفا کردند. در این بیانیه آمده است که پس از خروج نیروهای غربی و تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، جان این قضات با تهدید جدی روبهرو شد؛ زیرا طالبان پس از ورود به کابل، هزاران زندانی، از جمله افرادی را که پیشتر توسط این قضات محکوم شده بودند، آزاد کرد.
کارن بارتلت پس از دریافت این جایزه، نامزد شدن برای آن را نیز غیرمنتظره توصیف کرد و گفت: «این افتخار در حقیقت متعلق به قضات زن افغانستان است که شجاعتی کمنظیر از خود نشان دادهاند.»
او همچنین با اشاره به وضعیت کنونی افغانستان افزود: «در حالی که من در بریتانیا آزادانه زندگی و نویسندگی میکنم، زنان و دختران افغانستان از ابتداییترین حقوق خود، از جمله حق آموزش، کار و حتی رفتوآمد مستقل، محروم هستند.»
روهان سیلوا، رئیس هیئت داوران جایزه اورول، این کتاب را که از سوی انتشارات داکورث منتشر شده است، اثری «تأثیرگذار، سرشار از همدلی و با زبانی روشن» توصیف کرد و گفت این اثر توانسته روایتی با اهمیت جهانی را به تصویر بکشد.
بخشی از کتاب نیز به تجربه کاری پرخطر ریحانه عطایی، یکی از قضات زن افغانستان، در دادگاه محلی ولایت ننگرهار اختصاص یافته و چالشهای او در انجام وظایف قضایی را روایت میکند.
نویسنده:سلیمه آریایی
