شورای امنیت سازمان ملل متحد در حالی برای بررسی وضعیت افغانستان آماده میشود که نگرانیها درباره بحران انسانی، تهدیدهای امنیتی، فعالیت گروههای تروریستی و محدودیتهای اعمالشده بر زنان و دختران همچنان ادامه دارد.
بر اساس برنامه کاری شورای امنیت، این نهاد در ۱۷ جوزا نشستی ویژه درباره افغانستان برگزار خواهد کرد. در این نشست، جورجت گانیون تازهترین گزارش هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) را درباره وضعیت سیاسی، حقوق بشری، اقتصادی و بشردوستانه افغانستان ارائه خواهد کرد.
قرار است پس از ارائه این گزارش، اعضای شورای امنیت در نشستی غیرعلنی درباره یافتهها و ارزیابیهای مطرحشده گفتوگو کنند.
شورای امنیت همچنین در ۲۷ جوزا درباره تمدید مأموریت یوناما تصمیمگیری خواهد کرد. انتظار میرود اعضای شورا با تمدید یکساله فعالیت این نهاد موافقت کنند. چین بهعنوان مسئول پرونده افغانستان در شورای امنیت، هدایت مذاکرات مربوط به تمدید مأموریت یوناما را بر عهده دارد.
گزارشهای ارائهشده به شورای امنیت نشان میدهد که افغانستان همچنان با چالشهای امنیتی قابل توجهی روبهرو است. درگیریهای مرزی میان طالبان و پاکستان در ماههای حوت ۱۴۰۴ و حمل ۱۴۰۵ به تنشهای گسترده و تلفات غیرنظامیان منجر شد. هرچند از شدت این درگیریها کاسته شده، اما گزارشها از ادامه تبادل آتش و وقوع حملات پراکنده در برخی مناطق مرزی حکایت دارد.
فعالیت گروههای تروریستی نیز از دیگر نگرانیهای مطرح در شورای امنیت است. برخی اعضای شورا خواستار ارزیابیهای بیشتر درباره تهدیدهای امنیتی ناشی از این گروهها و تأثیر آن بر ثبات منطقه شدهاند.
وضعیت حقوق بشر در افغانستان نیز از محورهای اصلی این نشست خواهد بود. شورای امنیت پیشتر با استناد به گزارشهای یوناما نسبت به وضعیت زنان، دختران و اقلیتهای مذهبی ابراز نگرانی کرده بود.
یوناما اخیراً نسبت به برخی مقررات جدید طالبان درباره مسائل خانواده و ازدواج نیز هشدار داده و اعلام کرده است که این مقررات میتواند پیامدهایی برای حقوق کودکان و زنان در افغانستان داشته باشد.
بحران انسانی همچنان یکی از بزرگترین چالشهای افغانستان به شمار میرود. بر اساس آمار سازمان ملل، حدود ۲۱.۹ میلیون نفر، معادل نزدیک به نیمی از جمعیت کشور، در سال جاری به کمکهای بشردوستانه نیاز خواهند داشت.
همچنین بازگشت گسترده مهاجران افغان از ایران و پاکستان فشار مضاعفی بر منابع اقتصادی و خدمات عمومی افغانستان وارد کرده است. سازمان ملل پیشبینی کرده است که تا پایان سال ۲۰۲۶ حدود ۲.۷ میلیون مهاجر افغان به کشور بازگردند.
پایبند نبودن طالبان به بخشی از تعهدات بینالمللی افغانستان، بهویژه در حوزه حقوق زنان و دختران، همچنان یکی از نگرانیهای اصلی اعضای شورای امنیت عنوان میشود.
در عین حال، میان اعضای شورای امنیت درباره نحوه تعامل با طالبان اختلاف دیدگاه وجود دارد. ایالات متحده امریکا خواهان بازنگری در مأموریت یوناما و تمرکز بیشتر بر مبارزه با تروریسم و مسائل امنیتی است، در حالی که روسیه و چین بر ادامه تعامل با طالبان و تداوم کمکهای اقتصادی و بشردوستانه بدون پیششرط تأکید دارند.
نویسنده:سلیمه آریایی
