شاخص جهانی شکنجه در گزارش تازه خود برای سال ۲۰۲۶ افغانستان را از نظر شکنجه، بازداشتهای خودسرانه و نقض حقوق بشر در رده «خطر بسیار بالا» قرار داده است. در این گزارش آمده است که تحت حاکمیت طالبان، شکنجه، بازداشتهای خودسرانه، سرکوب زنان و اقلیتها و محدودیت آزادیهای مدنی گسترش یافته است.
بر اساس گزارش، طالبان پس از به دست گرفتن قدرت، تعهدات بینالمللی خود از جمله کنوانسیون سازمان ملل علیه شکنجه را نقض کردهاند. این گزارش میافزاید که طالبان در برخی از قوانین خود اشکال مختلف شکنجه و رفتارهای بد را قانونی ساختهاند و وزارت امر به معروف و نهی از منکر نقش مهمی در نظارت بر رفتار، پوشش و فعالیتهای اجتماعی مردم و همچنین بازداشتهای خودسرانه دارد.
گزارش میگوید بیش از ۸۰ فرمان طالبان علیه زنان و کودکان تبعیض ایجاد کرده و خشونت مبتنی بر جنسیت و حتی شکنجه را رسمیت بخشیده است. همچنان در قانون اجراآت جزایی طالبان در سال ۲۰۲۶، برخی اشکال خشونت خانوادگی نیز قانونی شده است.
بر اساس شاخص جهانی شکنجه، نیروهای امنیتی طالبان هنگام بازداشت، نگهداری و بازجویی از مردم از شکنجه، آزار جسمی و روانی، ناپدیدسازی اجباری و رفتار تحقیرآمیز استفاده میکنند و به همین دلیل این وضعیت را در سطح «خطر بسیار بالا» ارزیابی کرده است.
گزارش همچنین میافزاید که طالبان بهطور گسترده از شکنجه و رفتار بد استفاده میکنند؛ بازداشتهای خودسرانه، شلاق در ملأ عام و اعدامها انجام میشود. بر اساس گزارش، افراد حتی به دلیل نوع پوشش، گذاشتن ریش یا رعایت نکردن حجاب بازداشت میشوند و در کنار ضربوشتم، ناپدیدسازی اجباری، شکنجه روانی و نظارت مداوم، تلاشی منازل و بررسیهای امنیتی نیز بهصورت منظم انجام میگیرد.
در این گزارش حق مصونیت از شکنجه در زمان بازداشت نیز در سطح «خطر بالا» ارزیابی شده و گفته شده است که بازداشتها بدون روند قانونی انجام میشوند، حق داشتن وکیل محدود است و گزارشهایی از شکنجه شدید، خشونت جنسی و شکنجه روانی در بازداشتگاههای استخباراتی وجود دارد.
همچنین گزارش بیان میکند که شمار زنان زندانی در بازداشتگاههای طالبان از ۸۴۰ نفر در سال ۲۰۲۱ به ۱۸۲۵ نفر در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
نویسنده:سعید سمیر
