ترکیه برای دومینبار میزبان نشست سران پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، خواهد بود. این نشست دو روزه در انقره، پایتخت ترکیه، برگزار میشود؛ در حالی که پیش از این، نشست سران این ائتلاف در سال ۲۰۰۴ در استانبول برگزار شده بود.
شراکت راهبردی ترکیه و ناتو از زمان پیوستن این کشور به این ائتلاف در سال ۱۹۵۲ آغاز شد و در طول دهههای گذشته، تحت تأثیر بحرانهای امنیتی، تحولات منطقهای و تنشهای ژئوپولیتیکی شکل گرفته است.
ترکیه با وجود برخی اختلافنظرهای مقطعی با اعضای ناتو، جایگاه مهم خود را در ساختار امنیتی این ائتلاف حفظ کرده است. این کشور در تحولات منطقهای و همکاریهای دفاعی، به یکی از اعضای تأثیرگذار ناتو تبدیل شده است.
برگزاری نشست سران ناتو در انقره، نشاندهنده تلاش ترکیه برای ایفای نقش فعالتر در ساختار امنیتی جدید اروپا و استفاده گستردهتر از ظرفیتهای صنایع دفاعی این کشور در چارچوب همکاریهای ناتو عنوان شده است.
اما پیوستن ترکیه به ناتو چگونه شکل گرفت و روابط این کشور با این ائتلاف در طول دهههای گذشته چه مسیری را طی کرده است؟
پیوستن ترکیه به ناتو در سال ۱۹۵۲
سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، در ۴ اپریل ۱۹۴۹ با امضای پیمانی در واشنگتن تأسیس شد. ترکیه که در جریان جنگ جهانی دوم بیطرف مانده بود، پس از پایان این جنگ بهسرعت به سوی ساختارهای امنیتی غرب نزدیک شد.
یکی از مهمترین عوامل این تغییر رویکرد، نگرانی آنکارا از درخواستهای اتحاد جماهیر شوروی برای ایجاد پایگاه در تنگههای ترکیه بود. این موضوع باعث شد ترکیه به دنبال تقویت روابط امنیتی خود با کشورهای غربی باشد.
ترکیه در جریان جنگ کره که از سال ۱۹۵۰ آغاز شد و سه سال ادامه یافت، چهار تیپ نظامی به این جنگ اعزام کرد. این اقدام، پیام سیاسی مهمی برای کشورهای عضو ناتو و گامی در مسیر عضویت این کشور در این ائتلاف به شمار میرفت.
در ۱۸ فبروری ۱۹۵۲، ناتو برای نخستینبار روند گسترش خود را آغاز کرد و ترکیه و یونان به عضویت این پیمان درآمدند. با این عضویت، ترکیه برای نخستینبار بهطور رسمی در ساختار امنیتی غرب در دوران جنگ سرد قرار گرفت.
سال ۱۹۵۵ نیز یکی از سالهای مهم در تاریخ جنگ سرد بود؛ زیرا آلمان غربی به ناتو پیوست و اتحاد جماهیر شوروی در واکنش به این اقدام، پیمان ورشو را با متحدان خود ایجاد کرد. در این دوره، ترکیه به یکی از اعضای مهم جناح غربی در برابر بلوک شرق تبدیل شد.
نویسنده:سلیمه آریایی
