د افغانستان د رسنیو د ملاتړ سازمان (امسو) د چهارشنبې په ورځ اعلان وکړ چې طالبانو د هرات د وروستیو لاریونونو له پیل راهیسې پر خبریالانو او محلي رسنیو فشارونه زیات کړي او معلوماتو ته یې د هغوی لاسرسی محدود کړی دی.
دغه سازمان په یوه اعلامیه کې ویلي چې طالبانو په هرات کې د سانسور، ګواښ او پر فعالو خبریالانو او رسنیو د فشار لړۍ لا پسې شدیده کړې ده. د امسو په وینا، د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست چارواکو په وروستیو غونډو او اړیکو کې ځایي خبریالان ګواښلي دي.
په همدې مهال، رسنیو د خپلو سرچینو له قوله راپور ورکړی چې طالبانو په تېرو ورځو کې د اطلاعاتو او کلتور د رئیس او د دې ډلې د استخباراتو د استازو په حضور کې یو شمېر خبریالان او انټرنېټي محتوا جوړوونکي احضار کړي او ترې یې غوښتي چې د دوی د فعالیتونو او هغه څه چې «د طالبانو لاسته راوړنې» بلل کېږي، انعکاس ورکړي.
د راپور له مخې، د طالبانو چارواکو خبریالانو ته خبرداری ورکړی چې د منفي راپورونو او امنیتي خبرونو له خپرولو څخه ډډه وکړي، په ځانګړي ډول هغه موضوعات چې د امربالمعروف او نهی عن المنکر ادارې پورې اړوند وي.
طالبانو د روانې اوونۍ له پیل راهیسې په هرات کې د هغو ښځو د نیولو لړۍ پیل کړې چې د دوی په باور یې د دوی ټاکل شوی حجاب نه دی مراعت کړی. دا اقدام د هرات د جبرئیل ښارګوټي کې له غبرګونونو سره مل شوی او د عیني شاهدانو او سیمهییزو سرچینو په وینا، رامنځته شوي لاریونونه د طالبانو د ځواکونو له تاوتریخوالي سره مخ شوي دي.
امسو وایي طالبانو خبرداری ورکړی چې هر خبریال چې د دغو اعتراضونو معلومات یا راپورونه بهرنیو رسنیو یا له افغانستان څخه بهر مېشتو رسنیو ته ورکړي، وبه نیول شي او له سزا سره به مخ شي.
دغه سازمان زیاته کړې چې طالبان هڅه کوي پر ځایي رسنیو فشار راوړلو سره د هرات د پېښو خپلواک روایتونه محدود کړي او روان وضعیت عادي وښيي.
امسو دغه اقدامات د معلوماتو د آزاد لاسرسي پر آزادۍ ښکاره برید بللی او د خبریالانو ګواښ یې د رسنیو د آزادۍ او نړیوالو بشري حقونو له منل شوو اصولو سره په ټکر کې بللی دی.
د دې سازمان په اعلامیه کې ویل شوي چې په افغانستان کې د خبریالانو امنیتي وضعیت د خبرداري له مرحلې اوښتی او انېښمنوونکي کوونکي پړاو ته رسېدلی دی.
دې رسنیز بنسټ په هرات کې د طالبانو سیمه ییزو چارواکو غوښتي چې د خبریالانو پر ضد له تکراري ګواښونو لاس واخلي او د رسنیو د آزاد او خوندي فعالیت لپاره لازم شرایط برابر کړي.
امسو همدارنګه له ملګرو ملتونو، د خبریالانو د خوندیتوب کمیټې، د خبریالانو نړیوال فدراسیون او نورو بشري حقونو مدافع بنسټونو غوښتي چې په افغانستان کې د خبریالانو د خوندیتوب او د بیان د آزادۍ د ملاتړ لپاره خپلې هڅې او څارنې زیاتې کړي.
لیکواله:سلیمه آریایي
