د طالبانو د کندهار د اطلاعاتو او فرهنګ رئیس، انعامالله سمنګاني، په افغانستان کې د «ملي» مفهوم په اړه د خپل نظر په څرګندولو سره ویلي، چې د هېواد په اوسني وضعیت کې د «ملي» په نوم څه شی شتون نه لري.
سمنګاني ویلي، چې دفاع وزارت، راډیو، اردو او پولیس، او همدارنګه پښتو او دري ژبې، «ملي» نه شي بلل کېدای. نوموړي د خپل نظر د وضاحت لپاره زیاته کړې، چې پښتو او دري د هېواد دوه برابرې ژبې دي.
دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې تر دې وړاندې د طالبانو د دفاع وزارت سرمفتش لطفالله حکیمي له شمشاد ټلویزیون سره په مرکه کې د پښتو او دري د مقام په اړه متفاوت نظر څرګند کړی و.
حکیمي په هغه مرکه کې ویلي وو، چې که څه هم پښتو او دري د افغانستان رسمي ژبې دي، خو یوازې پښتو د هېواد ملي ژبه بلل کېدای شي. نوموړي زیاته کړې وه، چې د دواړو ژبو د ملي والي په اړه عامه برداشت سم نه دی.
د طالبانو د چارواکو ترمنځ د پښتو او دري د مقام په اړه دغه متفاوت دریځونه په داسې حال کې مطرح کېږي، چې په هغه پیغام کې چې د طالبانو د مشر هبتالله اخوندزاده په نوم منسوب دی او په ۱۴۰۳ کال کې خپور شوی و، د ژبني تبعیض پر وړاندې پر چلند ټینګار شوی دی.
په دغه پیغام کې ویل شوي وو، چې که څوک د فارسي او پښتو ترمنځ تبعیض وکړي، محکمې ته به معرفي او مجازات به شي؛ هغه دریځ چې د دواړو ژبو پر برابرۍ ټینګار کوي.
له بلې خوا، طالبانو په تېرو درېیو کلونو کې د یو شمېر دولتي ادارو پر لوحو باندې فارسي نومونه او لیکنې په پښتو بدل کړي دي. دغه اقدام د یو شمېر فرهنګي فعالانو له غبرګون سره مخ شوی دی.
د دغو بدلونونو منتقدینو طالبان د فارسي ژبې پر وړاندې په تبعیض تورن کړي دي؛ په داسې حال کې چې طالب چارواکو په بېلابېلو څرګندونو کې د پښتو او دري ژبو د مقام او د «ملي» عنوان په اړه متفاوت نظرونه مطرح کړي دي.
لیکواله:سلیمه آریایي
