واشنګټن پوسټ: د ټرمپ پر وړاندې ګواښ د هغه د پټ انتقال لامل شو.
د «واشنګټن پوسټ» ورځپاڼې د هغو اسنادو پر بنسټ چې کتلي یې دي، او د یوه امریکايي چارواکي او یوې باخبره سرچینې په حواله، راپور ورکړی چې د ایران اسلامي جمهوریت لهخوا د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د وژلو ګواښ تېره میاشت د یوه ځانګړي امنیتي عملیاتو لامل شو. د دغه عملیاتو په ترڅ کې ټرمپ په پټه د یوه بل پوځي الوتکې په وسیله له ترکیې څخه بریټانیا ته انتقال شو.
د راپور له مخې، امریکايي چارواکو د ټرمپ د موقعیت د پټولو لپاره د «ایر فورس وان» له الوتکو څخه یوه د فریب الوتکې په توګه وکاروله. په پایله کې، خبریالانو او د سپینې ماڼۍ یو شمېر کارکوونکو داسې انګېرله چې ولسمشر لا هم په همدې الوتکه کې دی.
ډونالډ ټرمپ د ناټو د سرمشریزې په غونډه کې د ګډون لپاره انقرې ته د بوینګ ۷۴۷ نوې الوتکې په وسیله تللی و؛ هغه الوتکه چې قطر امریکا ته ډالۍ کړې ده. دغه الوتکه د سفر پر مهال د ولسمشرۍ له پخوانیو الوتکو څخه یوې سره څنګ په څنګ ولاړه وه.
واشنګټن پوسټ لیکلي چې له ترکیې څخه د وتلو پر مهال ټرمپ د کمرې مخې ته د «ایر فورس وان» له پخوانیو الوتکو څخه یوې ته پورته شو؛ خو وروسته په پټه، د هوايي ډګر د خوړو د انتقال لپاره د یوه موټر په وسیله، د امریکا د هوايي ځواک یوې کوچنۍ الوتکې ته انتقال شو.
دغې کوچنۍ الوتکه وروسته ټرمپ له ترکیې څخه بریټانیا ته انتقال کړ. په همدې حال کې، خبریالان او د سپینې ماڼۍ یو شمېر کارکوونکي چې ګومان یې کاوه ولسمشر په پخوانۍ «ایر فورس وان» کې دی، له همدې الوتکې سره بریټانیا ته ولاړل.
په دې توګه، پخوانۍ «ایر فورس وان» عملاً د دوکې الوتکې په توګه وکارول شوه، څو د هغو کسانو لپاره چې ښايي د ولسمشر پر وړاندې د ګواښ رامنځته کولو هڅه وکړي، د هغه اصلي موقعیت معلوم نه شي. راپور ورکړل شوی چې د دې الوتنې پر مهال له خبریالانو غوښتل شوي وو چې د الوتکې د کړکیو پردې تړلې وساتي.
سپینې ماڼۍ د واشنګټن پوسټ پوښتنو ته په ځواب کې د دې عملیاتو جزئیات نه تایید او نه هم رد کړي، او یوازې یې د ولسمشرۍ د نوې الوتکې پر خوندیتوب او هغو دښمنانو ټینګار وکړ چې ټرمپ یې په نښه کړی دی. پنټاګون هم پوښتنې سپینې ماڼۍ ته راجع کړې او د امریکا استخباراتي خدمت په دې اړه له تبصرې کولو ډډه وکړه.
د امریکا د ولسمشر د ساتنې لپاره د فریب الوتکې کارول بېساری اقدام نه دی. د یوه امریکايي چارواکي په وینا چې واشنګټن پوسټ ورسره خبرې کړي دي، په تېرو درېیو لسیزو کې داسې نور موارد هم شته چې د ولسمشر پر وړاندې د جدي ګواښونو یا خطرناکو سیمو ته د هغه د سفر له امله «ایر فورس وان» د فریب الوتکې په توګه کارول شوې ده.
د دې اقدام یوه مشهوره بېلګه په ۲۰۰۰ کال کې پاکستان ته د هغه مهال د امریکا د ولسمشر بیل کلنټن د سفر پر مهال رامنځته شوه. هغه مهال هم سیمې ته د امریکا د ولسمشر د سفر په اړه امنیتي اندېښنو د هغه د ساتنې لپاره د ځانګړو تدابیرو د نیولو لامل شوې وې.
له ترکیې څخه بریټانیا ته د ټرمپ پټ انتقال په داسې شرایطو کې ترسره شو چې د امریکا او ایران ترمنځ کړکېچونه زیات شوي وو او امریکايي چارواکو د ولسمشر پر وړاندې د احتمالي ګواښونو په اړه خبرداری ورکړی و. واشنګټن پوسټ راپور ورکړی چې همدې امنیتي اندېښنو د ټرمپ د مسیر او موقعیت د پټولو لپاره د دغه ځانګړي عملیاتو زمینه برابره کړې وه.
لیکواله:سلیمه آریایي
