د افغانستان په یو شمېر روغتونونو کې د ښځینه ډاکټرانو له ډلې سرچینې وایي چې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت، د عامې روغتیا وزارت په همغږۍ، د هېواد روغتیايي مرکزونو ته نوی لارښود صادر کړی دی. د دې لارښود له مخې، د ډاکټرانو او روغتیايي کارکوونکو پر فعالیتونو نوي محدودیتونه لګول شوي او هغه ښځینه ډاکټرانې چې له نارینه همکارانو سره په درملنیزو مرکزونو کې کار کوي، باید شرعي محرم ولري.
لږ تر لږه شپږو سرچینو د چهارشنبې په ورځ، د غبرګولي ۲۷مه، له رسنیو سره په خبرو کې ویلي چې دا لارښود په دې وروستیو کې د ۱۷ مادو لرونکي مکتوب په بڼه روغتیايي مرکزونو ته لېږل شوی دی. په دغه مکتوب کې د روغتیايي کارکوونکو د فعالیتونو او په درملنیزو مرکزونو کې د ښځو او نارینهوو د جلاوالي په اړه نوي مقررات شامل دي.
د دې لارښوونې له مخې، هېڅ نارینه ډاکټر یا کارکوونکی د اجازې پرته هغه خونو ته د ننوتلو حق نه لري چې ښځینه ناروغانې پکې بستري وي. همدارنګه ټینګار شوی چې د ښځینه او نارینه ډاکټرانو کاري ځایونه باید جلا تنظیم شي.
په کابل کې د ملالۍ روغتون یوې ښځینه ډاکټرې، چې نه یې غوښتل نوم یې څرګند شي، ویلي چې دا محدودیتونه کولای شي د روغتیايي کارکوونکو کاري بهیر لا ستونزمن کړي. د هغې په وینا، په ډېرو درملنیزو برخو کې د ښځینه او نارینه ډاکټرانو نږدې همکاري د ناروغانو د درملنې لپاره اړینه ده، او د دغو مقرراتو پلي کول ښايي د روغتیايي خدمتونو پر وړاندې کولو اغېز وکړي.
نوموړې زیاته کړې چې ښځینه کارکوونکو په تېرو کلونو کې د حجاب او کاري چاپېریال اړوند مقررات رعایت کړي دي. هغې وویل، که د کار دوام لپاره د شرعي محرم شتون لازمي وګرځول شي، نو باید د دغو کسانو لپاره هم روښانه میکانیزم په پام کې ونیول شي، ځکه د هغوی دوامداره حضور به د ښځینه کارکوونکو د کاري بهیر یوه برخه وګرځي.
د مزارشریف ښار د بلخ حوزوي روغتون یوې ښځینه ډاکټرې هم ویلي چې ډېری ښځینه همکارانې د خپل کاري راتلونکي په اړه اندېښمنې دي. د هغې په وینا، یو شمېر ښځینه کارکوونکې په هغه ښار کې چې کار کوي شرعي محرم نه لري، او لا هم روښانه نه ده چې دا حکم به څنګه عملي کېږي.
هغې له مسؤلینو وغوښتل چې روغتیايي چارې د ټولنې د درملنیزو اړتیاوو پر بنسټ مدیریت کړي، او ویې ویل چې هر ډول نوي محدودیتونه باید د روغتیايي مرکزونو د شرایطو او د ناروغانو د اړتیاوو په پام کې نیولو سره پلي شي.
همدارنګه د هرات حوزوي روغتون یوې ښځینه ډاکټرې ویلي چې د افغانستان روغتیايي نظام اوس مهال د متخصصو کارکوونکو له کمښت سره مخ دی، او پر ښځینه کارکوونکو د لا زیاتو محدودیتونو لګول ښايي د ښځو لاسرسی روغتیايي خدمتونو ته له نوو ستونزو سره مخ کړي.
هغې زیاته کړه چې د داسې پرېکړو دوام کولای شي د روغتیايي مرکزونو پر فعالیت اغېز وکړي، او پایلې به یې هغو ناروغانو او ښاریانو ته ورسېږي چې روغتیايي خدمتونو ته اړتیا لري.
د دې لارښود له مخې، ټول روغتیايي مرکزونه مکلف شوي چې د ښځو او نارینهوو لپاره جلا د انتظار خونې جوړې کړي او په درملنیزو چاپېریالونو کې د هغوی د ګډ حضور مخه ونیسي.
په همدې حال کې یو شمېر ډاکټران وایي چې له هغوی څخه ژمنه اخیستل شوې چې ږیره پرېږدي او د لمانځه له وخت څخه ۱۵ دقیقې مخکې خپل کاري فعالیتونه ودروي او د لمانځه د ادا کولو لپاره جومات ته ولاړ شي.
د دغه مکتوب په یوه برخه کې له ټولو ډاکټرانو او روغتیايي کارکوونکو غوښتل شوي چې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر د مقرراتو په پلي کولو کې له اړوندو مسؤلینو سره همکاري وکړي.
طالبانو ټینګار کړی چې د دغو لارښوونو پلي کول د ټولو روغتیايي مرکزونو لپاره اجباري دي، او د سرغړونې په صورت کې به له سرغړوونکو کسانو سره د دې ډلې د مقرراتو له مخې چلند وشي.
لیکواله:سلیمه آریایي
