امریکا پر ۲۰ میلیارده ډالرو کاناډايي مالونو ۵۰ سلنه تعرفه ولګوله؛ کاناډا د متقابل اقدام خبر ورکړ.
واشنګټن – متحده ایالاتو له کاناډا سره د پراخو سوداګریزو خبرو له ناکامېدو وروسته، د شاوخوا ۲۰ میلیارد ډالرو په ارزښت د کاناډايي وارداتي توکو پر یوې ډلې ۵۰ سلنه تعرفه لګولې ده؛ هغه اقدام چې د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریز کړکېچ یې نوې مرحلې ته داخل کړی دی.
دغه تعرفې د شنبې په ورځ، د ۲۰۲۶ کال د اګست په ۲۲مه، نافذې شوې او ځینې کرنیز محصولات، الکولي مشروبات، فرنیچر، کاغذي او نساجي محصولات، ورزشي وسایل او یو شمېر صنعتي توکي پکې شامل دي. د سپینې ماڼۍ د معلوماتو له مخې، انرژي، پوتاش، کب، ځینې مهم معدني مواد او هغه توکي چې مخکې د ۲۳۲مې مادې له مخې د جلا تعرفو تابع شوي وو، له دغو تعرفو مستثنا دي.
د ډونالډ ټرمپ حکومت د دغو تعرفو د لګولو لپاره د امریکا د ۱۹۳۰ کال د تعرفې قانون ۳۳۸مه ماده د قانوني بنسټ په توګه کارولې ده. دغه قانون ولسمشر ته اجازه ورکوي چې که یو هېواد د امریکا له سوداګرۍ سره تبعیضي یا ناعادلانه چلند کوي، تر ۵۰ سلنې پورې اضافي تعرفې ولګوي.
دا اقدام وروسته له هغې ترسره شو چې په وروستیو ورځو کې د واشنګټن او اوټاوا ترمنځ سوداګریزې خبرې له کومې هوکړې پرته پای ته ورسېدې. دواړو لورو مخکې هیله لرله چې د خبرو له دوام سره به د فولادو، المونیم، موټرو، کرنیزو محصولاتو او لرګیو اړوند تعرفوي اختلافات راکم کړي، خو مذاکرات په پای کې بې پایلې پای ته ورسېدل.
د خپرو شویو راپورونو له مخې، هغه توکي چې د نوو تعرفو کې شامل شوي، امریکا ته د کاناډا د ټول صادراتو شاوخوا پنځه سلنه جوړوي. له همدې امله، د دغې تعرفوي بستې ارزښت د دواړو هېوادونو د ټولیزې سوداګرۍ په پرتله محدود دی؛ خو سیاسي او اقتصادي اهمیت یې د دغو توکو له مستقیم ارزښت څخه ډېر زیات بلل کېږي.
د واشنګټن د پرېکړې په غبرګون کې، د کاناډا لومړي وزیر مارک کارني اعلان کړی چې هېواد به یې پر امریکايي مالونو متقابلې تعرفې ولګوي. د کاناډا د حکومت د معلوماتو له مخې، دغه تعرفې به د سپټمبر له ۸مې نېټې څخه نافذې شي او فولاد، لبنیات، برقي وسایل، کرنیز تجهیزات او ځینې برېښنايي توکي به په نښه کړي.
کارني ویلي چې کاناډا به د هغه څه پر وړاندې چې دی یې د امریکا اقتصادي فشار بولي، شاتګ ونه کړي او د واشنګټن نوې تعرفې یې ناعادلانه بللي دي. د کاناډا لومړي وزیر همداراز ویلي چې هېواد یې د زیانمنو شویو صنایعو د ملاتړ او له امریکا سره د اقتصادي وابستګۍ د کمولو لپاره به حمایوي اقدامات وکړي او له نورو هېوادونو سره د سوداګریزو اړیکو د پراختیا هڅې به هم تعقیب کړي.
له بلې خوا، د امریکا حکومت وايي چې نوې تعرفې د هغه څه د مخنیوي لپاره لګول شوي دي چې واشنګټن یې د امریکايي مالونو پر وړاندې د کاناډا «تبعیضي چلند» بولي. سپینې ماڼۍ تر دې مخکې هم د جولای په میاشت کې د ۳۳۸مې مادې له مخې پر ځینو کاناډايي مالونو د ۵۰ سلنې تعرفو یوه مجموعه اعلان کړې وه.
د واشنګټن وروستی اقدام او د اوټاوا غبرګون ښيي چې د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریز اختلافات، چې یو د بل له تر ټولو لویو سوداګریزو شریکانو څخه دي، یو ځل بیا زیات شوي دي. کارپوهانو خبرداری ورکړی چې د دې بهیر دوام کولی شي د دواړو هېوادونو پر شرکتونو او مصرفوونکو اضافي لګښتونه تحمیل کړي او د شمالي امریکا پر اکمالاتي ځنځیرونو اغېز وکړي.
د امریکا د تعرفو له نافذېدو او د کاناډا له خوا د متقابلو تعرفو د لګولو له پرېکړې سره، د واشنګټن او اوټاوا اقتصادي اړیکې اوس په وروستیو کلونو کې له جدي سوداګریزو بحرانونو سره مخ دي؛ داسې بحران چې پایله به یې په راتلونکو میاشتو کې د دواړو هېوادونو د مذاکراتو پر دوام یا بیا پیل پورې تړلې وي.
لیکواله:سلیمه آریایي
