پاکستانۍ غره ختونکې د ۷۰۲۷ متره لوړې سپانټیک څوکې له فتحې وروسته د راستنېدو پر مهال مړه شوه
اسلاماباد – د پاکستان ۳۴ کلنې غره ختونکې اسما مشتاق د قراقرم په غرونو کې د ۷۰۲۷ مترو لوړې سپانټیک څوکې له بریالي صعود وروسته، د بېرته راکوزېدو پر مهال د لوړې ارتفاع له امله د یوې سختې روغتیايي ستونزې په پایله کې خپل ژوند له لاسه ورکړ.
د پاکستان الپاین کلب د پنجشنبې په ورځ ویلي چې اسما مشتاق په ښه فزیکي حالت کې د سپانټیک څوکې ته رسېدلې وه، خو د بېرته راکوزېدو پر مهال، د شاوخوا ۶۴۰۰ مترو په لوړوالي کې، د ارتفاع له امله له یوې سختې روغتیايي ستونزې سره مخ شوه. سره له دې چې د غره لارښودانو د هغې د مرستې او ژغورنې لپاره سمدستي هڅه وکړه، خو هغې د لوړې ارتفاع په سختو شرایطو کې خپل ژوند له لاسه ورکړ.
د خپرو شویو راپورونو له مخې، مشتاق د څوکې ته د رسېدو پر مهال ښه روغتیايي وضعیت درلود او ستونزه هغه مهال رامنځته شوه چې د راکوزېدو په مسیر کې وه. د هغې لارښودانو، چې اکبر علي هم پکې شامل و، د روغتیايي بیړني حالت له رامنځته کېدو سره سم د مرستې لپاره اقدام وکړ، خو د غرونو سختو شرایطو او لوړې ارتفاع د هغې د ژغورنې مخه ونیوله.
اسما مشتاق اصلاً د پاکستان د لاهور اوسېدونکې وه او په بریټانیا کې یې د ډاکټرې په توګه دنده ترسره کوله. د پاکستاني رسنیو د راپورونو له مخې، نوموړې د نسایي او ولادي ناروغیو متخصصه وه. هغې تر دې وړاندې هم په غرختنېزو پروګرامونو او صعودونو کې برخه اخیستې وه او د لوړو ارتفاعاتو د ختلو تجربه یې لرله.
سپانټیک څوکه چې ۷۰۲۷ متره لوړوالی لري، د پاکستان د ګلګت-بلتستان په سیمه کې د قراقرم له مشهورو څوکو څخه ده. د دې څوکې صعود، په ځانګړي ډول له لوړو ارتفاعاتو څخه بېرته راکوزېدل، د اکسیجن د کمښت او د ارتفاع له اړوندو ناروغیو له امله له جدي خطرونو سره مل دي.
وروستي راپورونه ښيي چې د اسما مشتاق جسد لا هم د سپانټیک په درېیم کمپ کې دی او د شپږو سیمهییزو غره ختونکو یوه ډله د هغې د جسد د لېږد لپاره اصلي کمپ ته استول شوې ده. د هغې کورنۍ هم د جسد د لېږد د بهیر د څارنې لپاره سکردو ته رسېدلې ده.
د پاکستان الپاین کلب د دې غره ختونکې پر مړینه خواشیني څرګنده کړې او د هغې د مرستې لپاره یې د لارښودانو او د ټیم د غړو له هڅو مننه کړې ده.
پاکستاني چارواکو تر اوسه د اسما مشتاق د مړینې دقیق طبي علت په رسمي ډول نه دی اعلان کړی او په رسمي اعلامیو کې یوازې د «لوړې ارتفاع په سیمه کې د سخت او بېړني روغتیايي حالت» یادونه شوې ده. له همدې امله، د رسمي معلوماتو تر خپرېدو مخکې د هغې د مړینې علت د ارتفاع له امله په ځانګړې ناروغۍ، لکه د مغزي اذیما یا د سږو اذیما، پورې تړل سم نه دي.
د اسما مشتاق مړینه، چې د سپانټیک څوکې له بریالۍ فتحې وروسته رامنځته شوه، یو ځل بیا د قراقرم په لوړو ارتفاعاتو کې د غره ختنې جدي خطرونه او د څوکې له فتحې وروسته د خوندي راکوزېدو اهمیت په ډاګه کوي.
لیکواله:سلیمه آریایي
